Die Bybelse Feesdae van Israel – 01 (Die 1ste Feesseisoen – Die Pasga)

Die Bybelse Feesdae van Israel – 01 (Die 1ste Feesseisoen – Die Pasga)

1. INLEIDING:
Randy Alcorn het tydens ’n onderhoud met “Desiring God” die volgende gesê: “Wanneer jy na die Bybel kyk en al die verwysings in die Ou Testament sien wat handel oor die Joodse feeste, sien jy dat dit dikwels offers ingesluit het, maar meeste van die tyd is spandeer aan baie eet en drink en ’n tyd om vrolike te wees en tyd af te neem van die werk. In Lev.23:40 sê die Here ~ ‘Op die eerste dag moet julle sitrusvrugte neem saam met palmblare en takke van digte bome en rivierwilgers, en dan moet julle sewe dae lank met vreugde feesvier by die heiligdom van die Here julle God.’ Hierdie was ’n sewe dae lange fees wat deur God ingestel was en waartydens die feesgangers hulle in die Here verbly het.

God het sewe feeste in die Israeliete se kalender ingewerk, wat ongeveer dertig dae van vakansie per jaar vir die volk geïmpliseer het. Voeg daarby nog die Sabbatsdae en die totaal is omtrent tagtig dae van feesvieringe per jaar. Later is die Purimfees (een dag) ‘Hanukkah’ (die her-toewyding van die Tempel – agt dae lange fees) bygevoeg, en as ’n mens nog huwelike en geboorte vieringe daarby inreken, is daar nader aan drie maande fees gevier in Israel!”

Kom ons blaai na Eks.12 en lees van een van hierdie feeste en waarskynlik dié belangrikste fees op die Joodse kalender.

2. SKRIFLESING:
Eks.12:1-14, 43-48 ~ “In Egipte het die Here vir Moses en Aäron gesê: 2“Hierdie maand is vir julle die belangrikste maand; dit moet die eerste maand van die jaar word. 3Sê vir die hele gemeente van Israel: Elkeen moet sorg dat hy op die tiende van hierdie maand ’n lam vir sy gesin het, vir elke huisgesin een. 4As ’n huisgesin te klein is vir ’n lam, kan ’n man en sy naaste buurman dit onder mekaar verdeel volgens die getal persone. Julle moet die lam deel volgens elkeen se behoefte. 5Dit moet ’n jaaroud rammetjie wees, sonder liggaamsgebrek, ’n skaap of ’n bok. 6Julle moet hom goed oppas tot die veertiende van hierdie maand, en dan moet die hele gemeente van Israel teen laat middag slag. 7Julle moet van die bloed smeer aan die sykante en die bokant van die deurkosyn van elke huis waar julle die lam gaan eet. 8Nog dieselfde nag moet julle die vleis eet. Julle moet dit gebraai eet, saam met ongesuurde brood en bitter kruie. 9Julle moet dit nie rou of in water gekook eet nie, maar oor die vuur gebraai, met kop, pootjies, binnegoed en al. 10Julle mag niks daarvan tot die volgende môre laat oorbly nie. As daar die volgende môre tog iets oor is, moet julle dit verbrand. 11Julle moet dit haastig eet, aangetrek vir die reis, skoene aan die voete en kierie in die hand. Dit is die Paasfees van die Here. 12“Daardie selfde nag sal Ek deur Egipte gaan om al die eerstelinge van die Egiptenaars, mens en dier, te tref. Met al die Egiptiese gode sal Ek afreken. Ek is die Here! 13Die bloed aan die huise waarin julle is, sal ’n teken wees: waar Ek die bloed sien, sal Ek die huis oorslaan, en die vernietigende slag waarmee Ek Egipte gaan tref, sal julle nie tref nie. 14“Hierdie dag moet vir julle ’n gedenkdag wees. Julle moet dit as ’n fees tot eer van die Here vier. Vir julle nageslag moet dit ’n vaste instelling wees wat hulle moet vier.”

Ook vv.43-48 ~ “Die Here het vir Moses en Aäron gesê: “Dit is die voorskrifte in verband met die Paasfees: geen nie-Israeliet mag daarvan eet nie; 44’n slaaf wat deur iemand gekoop is, mag eers daarvan eet nadat hy besny is; 45geen bywoner of huurling mag daarvan eet nie. 46Dit moet geëet word in die huis waarvoor dit bedoel is. Van die vleis mag niks buitentoe geneem word nie. Geen been van die Paaslam mag gebreek word nie. 47Die hele gemeente van Israel is verplig om die fees te vier. 48Die vreemdeling wat jou beskerming geniet en die Paasfees van die Here wil vier, moet besny word, hy en al die mans en seuns by hom. Dan eers is hy soos ’n gebore Israeliet en kan hy daaraan deelneem. Iemand wat nie besny is nie, mag nie daarvan eet nie.”

3. DIE PASGA:
In hierdie gedeelte lees ons van die instelling van die Pasga en hierdie gebeurtenis in Egipte is vir my persoonlik sekerlik dié belangrikste gebeurtenis in die ganse Ou Testament, omdat dit die verlossing van die gelowige, so pragtig uitbeeld.

“Die Pasga” staan ook bekend as die “Seisoen van Vrymaking” en die “Seisoen van Vreugde” en beide hierdie benaminge hou verband met die Hebreërs se verlossing uit Egipte gedurende die maand Nissan (Maart-April).

Die Pasga as eerste feesseisoen is ook onderverdeel in drie subfeeste, nl. “Die Pasga”; “Die Fees van die Ongesuurde Brode” en “Die Fees van Eerstelinge.”

Ons lees in Eksodus 12 van die instelling van hierdie fees. Dit het plaasgevind net voor die Israeliete se uittog uit Egipte en dit het op die veertiende dag van Nissan plaasgevind. Die Here het vir Moses gesê om aan die volk opdrag te gee dat elke man op die tiende dag van die maand Nissan (Maart-April) ’n lam sonder gebrek vir sy huisgesin moes uitsoek (vv.3-5). Hierna moes die lam vir vyf dae bewaar word, waartydens daar baie seker gemaak word, dat dit sonder gebrek was (v.6). Na vyf dae moes hierdie lam by die huis se deurpos geslag word – verkieslik om 3 uur in die middag, sodat dit teen 18:00 (die aanvang van die 15de dag) geëet kon word (v.6). Die bloed moes opgevang word en aan die bo-kant en aan beide kante van die deur se kosyn, aangebring word – die hele deurkosyn was dus bedek met bloed (v.7).

Die huisgesin moes teen hierdie tyd in die huis gewees het, ten einde beskerming te geniet teen die Doodsengel wat deur die land sou trek en al die eersgeborenes sou tref met die dood. Die Doodsengel sou dus by elke huis verbygaan waar daar bloed aan die deurkosyne was – vandaar die Engelse benaming van “pass-over” (v.13).

Terwyl die man van die huis, die lam voorberei het, mag hy geen been van die lam gebreek het nie (v.46) en ten einde die lam te braai volgens die voorskrifte, moes die lam op ’n spit geplaas word, sodat die lam oopgevlek (oopgesprei) kon wees. Of ’n mens, soos so baie ander, regtig hieraan enige waarde moet heg, betwyfel ek ten sterkste, maar dit is tog interessant om te weet dat die spit in die vorm van ’n kruis was, ten einde die lam oop te spalk en te braai. Nadat die lam klaar gebraai was, moes die hele lam deur die familie opgeëet word – hulle mag niks gebêre het vir die volgende dag nie (vv.8-10).

’n Laaste voorwaarde rondom die Pasga, was dat geen mens wat nie besny was, aan die Pasga kon deelneem nie (v.48). Besnydenis was die uiterlike teken dat die persoon in God se verbond ingesluit is – daar was dus ’n bloedverbond gesluit. Indien hy dus besny was, was hy geregtig op die voordele van die verbond.

Baie jare later, nadat die tempel in Jerusalem gebou was, het die mans die lammers na die tempel gebring en daar geslag, i.p.v. by hulle eie deurposte. Nog later het die Leviete, lammers geteel in Jerusalem en hulle dan tydens die Pasga verkoop aan diegene wat na Jerusalem gekom het vir die fees.

Die Pasga was ’n tyd van groot vreugde, aanbidding en lof aan God. Die Leviete het die feesgangers gelei in die sing van o.a. die psalms van Dawid (bv. Ps.113 en -118). Hierdie singery is begelei deur talle musiekinstrumente, soos trompette, harpe,
fluite, tamboeryne, simbale, ens.

4. CHRISTUS SE VERVULLING VAN DIE PASGA:
Die heel wonderlikste aspek egter van die Pasga, was hoe dat Jesus Christus vir ons hierdie fees vervul het. In Joh.12:1 sien ons dat Jesus na Betanië gegaan het en ons lees in Joh.12:12-13 ~ “Die volgende dag het die groot menigte mense wat na die fees toe gekom het, gehoor dat Jesus na Jerusalem toe kom. 13Hulle het palmtakke gevat en Hom tegemoet gegaan en uitgeroep: “Prys Hom! Loof Hom wat in die Naam van die Here kom!” en: ‘Die Koning van Israel!’” Jesus se intog in Jerusalem vind op die tiende dag van Nissan plaas.

Terwyl Jesus in Jerusalem was, het die godsdienstige leiers van die Jode, Hom ondervra ten einde die skare se uitroepe en aansprake dat Hy die koning van die Jode is, te ondersoek. Uiteindelik het hulle Jesus aan Pontius Pilatus oorhandig vir uitspraak, waarop Pilatus in Joh.19:4 gesê het ~ “Kyk, ek bring hom vir julle buitentoe, sodat julle kan weet dat ek geen skuld in hom vind nie.” Jesus was onskuldig – Hy was sonder gebrek (nes die Paaslam). Maar tog word Jesus op die 14de Nissan (na 5 dae se deeglike ondersoek) gekruisig – net soos die Pasgalam word ook Jesus om 09:00 gekruisig en sterf Hy om 3 uur in die middag!

Die bloed van die lam wat gevloei het en aan die deurposte aangebring was, kon slegs die volk se sonde bedek en hulle teen ’n fisiese dood beskerm. Die Paaslam van God, Jesus Christus daarenteen, neem die sonde heeltemal weg en red die betrokkenes van ’n geestelike dood. Ons lees in 1Pet.1:18-21 die volgende ~ “Julle weet tog dat julle nie met verganklike middele soos silwer of goud losgekoop is uit julle oorgeërfde sinlose bestaan nie. 19Inteendeel, julle is losgekoop met die kosbare bloed van Christus, die Lam wat vlekloos en sonder liggaamsgebrek is. 20Reeds voor die skepping van die wêreld is Hy hiervoor bestem, maar ter wille van julle het Hy eers in hierdie eindtyd gekom. 21Deur Hom glo julle in God wat Hom uit die dood opgewek en aan Hom heerlikheid gegee het. Daarom is julle geloof en hoop op God gerig.” Jesus het Homself dus oorgegee om gedood te word t.w.v. van ons sonde.

Ons het gesien dat die Paaslam se bene nie gebreek mag word nie. Wanneer ons na Jesus se kruisiging en die gebeure rondom ’n misdadiger se kruisiging in daardie dae kyk, sal ons sien dat ’n gekruisigde se bene altyd, net onder die knieë gebreek is deur dit met ’n ysterstaaf af te slaan. Dit is gedoen om die sterwensproses te verhaas, ten einde seker te maak dat die misdadiger voor 18:00 sou sterf, want die Jode het geglo dat daar ’n vloek oor die land sou kom as ’n gekruisigde na 18:00 nog sou lewe.

Die wonder met Jesus se kruisiging was egter dat nie een van Sy bene gebreek is nie – Joh.19:31-33 ~ “Dit was Vrydag, en die Jode wou nie hê dat die liggame op die Sabbatdag aan die kruis moes bly nie, want daardie Sabbatdag was ’n groot dag. Daarom het hulle vir Pilatus gevra dat die mense wat gekruisig is, se bene gebreek en die liggame weggevat moes word. 32Toe het die soldate gekom en die bene van die eerste een gebreek en ook dié van die tweede een wat saam met Jesus gekruisig is. 33Toe hulle egter by Jesus kom en sien dat Hy al klaar dood is, het hulle nie sy bene gebreek nie.”

Jesus het Sy doen en late so gereël dat Hy gedurende die Fees van die Pasga in Jerusalem sou wees – dit sou ooreenstem met die uitkies, die voorbereiding en die slag van die Paaslam. Hy het dit spesifiek so gedoen, sodat die Jode daartoe in staat sou wees om te kon sien en verstaan wie Jesus werklik was, nl. hulle Paaslam – hulle Messias! Jesus was dus bestem om gekruisig te word op die presiese dieselfde dag en uur waarop die Jode hulle Paaslammers vir nagenoeg 1 500 jaar lank al, geslag en voorberei het.

Jesus se kruisiging op dieselfde dag en uur as die Paaslammers is reeds deur Jesaja in Jes.53 voorspel en tog het die meeste Jode die vervulling van hierdie Messiaanse profesie nie raakgesien nie.

5. TOEPASSING:
Net soos met die Hebreërs in Egipte, kom klop die doodsengel ook aan ons deure en as die bloed van die Paaslam nie aan ons deurkosyne geverf is nie, sal ons sekerlik sterf, soos wat elkeen in Egipte wat nie deur die Paaslam se bloed beskerm was nie, gesterf het.

Omdat ons, soos wat Paulus in Rom.3:23 en 6:23 gesê het, “…almal gesondig (het), en (daarom) nie deel (het) aan die heerlikheid van God nie” (3:23), moet ons weet dat die “…loon wat die sonde gee, die dood (is)” (6:23a). Wat Paulus dus hier sê, is dat ons almal in sonde ontvang en gebore word en daarom is ons in die spreekwoordelike “huise sonder bloed aan die kosyne” – ons almal was dus geestelik dood. Ons het dus almal die bloed van die Paaslam nodig om die geestelike dood vry te spring. Paulus sê egter verder in Rom.6:23b dat die Paaslam se bloed ook vir ons beskikbaar was om teen ons deurkosyne te verf, toe hy gesê het ~ “…die genadegawe wat God gee, is die ewige lewe in Christus Jesus ons Here.” God die Vader het vir ons ’n uitweg gegee – 1Joh.1:7 ~ “Maar as ons in die lig lewe soos Hy in die lig is, het ons met mekaar deel aan dieselfde gemeenskap en reinig die bloed van Jesus, sy Seun, ons van elke sonde.” Jesus Christus, ons Paaslam se bloed het vir ons gevloei en is ons gereinig van al ons sonde. Ons hoef die dood nie meer te vrees nie, want ons Paaslam het die mag van die dood verbreek, toe Hy uit die dood opgestaan het.

Wat ’n wonderlike en bemoedigende Woord is hierdie nie! As ons in Jesus Christus as ons Paaslam glo, ontvang ons vrywaring van God se oordeel en gaan die “doodsengel by ons huis verby”, want… ~ “God bewys sy liefde vir ons juis hierin dat Christus vir ons gesterf het toe ons nog sondaars was. 9Aangesien ons nou vrygespreek is op grond van sy versoeningsdood, staan dit soveel vaster dat ons deur Hom ook van die straf van God gered sal word” (Rom.5:8-9).

Ons het in Eks.12:48 ook gesien dat geen persoon aan die Pasga kon deelneem, as hy nie besny was nie. Wanneer ons na Deut.10:16 kyk, sien ons dat God eintlik in iets veel meer as die fisiese besnydenis belangstel en dit is die besnydenis van die hart ~ “Besny dan die voorhuid van julle hart en verhard julle nek nie verder nie” (O.A.V.). In Joh.3:1-7 noem Jesus hierdie besnydenis van die hart, die wedergeboorte ~ “Daar was ’n man met die naam Nikodemus. Hy het aan die party van die Fariseërs behoort en was ’n lid van die Joodse Raad. 2Een nag het hy na Jesus toe gekom en vir Hom gesê: “Rabbi, ons weet dat u ’n leermeester is wat van God af gekom het, want niemand kan hierdie wondertekens doen wat u doen, as God nie by hom is nie.” 3Daarop sê Jesus vir hom: “Dít verseker Ek jou: As iemand nie opnuut gebore word nie, kan hy die koninkryk van God nie sien nie.” 4Nikodemus vra Hom toe: “Hoe kan ’n mens gebore word as hy al ’n ou man is? Hy kan tog nie ’n tweede keer in sy moeder se skoot kom en gebore word nie?” 5Jesus het geantwoord: “Dit verseker Ek jou: As iemand nie uit water en Gees gebore word nie, kan hy nie in die koninkryk van God kom nie. 6Wat uit die mens gebore is, is mens; en wat uit die Gees gebore is, is gees. 7Moenie verbaas wees dat Ek vir jou gesê het: Julle moet opnuut gebore word nie.”

In die geval van die Hebreërs (of die Jode), was die besnydenis dus eintlik net ’n simbool van die ware geestelike besnydenis. Wanneer ons weergebore is en derhalwe die Gees van God ontvang het, het ons volgens Paulus in Fil. 3:3, die ware besnydenis ontvang. Dit is dus van kardinale belang dat jy vir jouself die vraag sal afvra, of jy waarlik van hart besny is; of jy weergebore is; of jy vrede met God het?

Indien jy wel weergebore is en jou hart besny is, is dit ook nodig dat jy hierdie heuglike waarheid sal gedenk deur die Nagmaal gereeld te gebruik, want die Nagmaal is ’n herinneringsmaal – ’n maal waartydens ons herinner word aan die ware Paaslam wat vir ons geslag en geoffer is.

Wanneer ons die Nagmaal gebruik en ons eet die brood, moet ons in gedagte hou, dat die brood ’n teken daarvan is, dat Jesus se liggaam waaragtig aan die kruis geoffer is vir ons. Met die eet van die brood, word ons daaraan herinner, dat net soos wat ons lewe put uit die eet van die brood, daar ook ewige lewe aan ons verskaf is deur Christus wat Sy liggaam geoffer het vir ons.

Net so is die wyn/druiwesap ook teken van Jesus se bloed wat gestort is aan die kruis en ons daardeur volkome vrygekoop het van die ewige dood in die hel.

Daar is egter ook ’n derde aspek verbonde aan die Nagmaal: Net soos wat die Hebreërs as gesin en as volk, saam die Paasmaal geniet het, net so geniet ons as gesin (as kerkfamilie) ook die Nagmaal saam ten einde ons onderlinge verbondenheid aan mekaar te betoon. Daarom moet ons as gelowiges wat wederbaar is deur die volmaakte soendood van die volmaakte Paaslam, Jesus Christus, ook die brood eet en die wyn drink uit dankbaarheid vir wat Hy vir ons gedoen het aan die kruis. Wanneer ons dan nou die Nagmaal saam geniet – kom ons doen dit dan saam in opgewondenheid en uit dankbaarheid en in herinnering aan Jesus Christus ons Paaslam.

Kobus van der Walt

Net een laaste waarskuwing in die woorde van Paulus in 1 Kor.11:27-29 aan diegene wie nie geloofsekerheid ervaar nie ~ “Elkeen wat op ‘n ongepaste wyse van die brood eet of uit die beker van die Here drink, sal skuldig wees aan sonde teen die liggaam en die bloed van die Here. 28Maar elkeen moet eers homself ondersoek voor hy van die brood eet en uit die beker drink, 29want hy wat eet en drink sonder om te besef dat dit die liggaam van die Here is, bring daardeur ‘n oordeel oor homself.”

Post a comment